Data/Czas
16/09/2020
18:00 - 21:00
Kategorie
W najnowszej realizacji „Biały szum” Pamela Leończyk porusza problemy kryzysu klimatycznego tworząc kameralną opowieść o wodzie i prawdopodobieństwie stopniowego zanikania dostępu do niej. Tematy dotyczące ekologii i antropocenu są aktualnie eksplorowane przez wielu artystów tworzących post – apokaliptyczne narracje. Ale to przecież artyści przyjmując role antropologów i aktywistów, powinni sięgać po niepokojące i aktualne tematy, wizualizować tezy naukowe nawet jeśli odzew ze strony widza będzie skazany na potencjalną porażkę. Coraz częściej dostrzegalny jest zwrot w myśleniu o środowisku, ale nie w działaniach na jego rzecz.
Kryzys klimatyczny jest problemem definiującym współczesność, a aktywna lub bierna postawa artysty wobec niego może mieć również charakter polityczny.
Projekt „Biały szum” powstał w Centrum Aktywności Twórczej w Ustce w ramach programu rezydencji artystycznych. Był kontynuacją rozpoczętej pracy artystki nad tworzeniem spacerów po wirtualnej rzeczywistości jako jedynym możliwym kontakcie z naturą w niedalekiej przyszłości, u progu zagłady klimatycznej. Koncepcja projektu powstała w czasie skupienia uwagi mediów na niebywałej skali pożarach w Australii i pierwszych symptomach rozprzestrzeniania się epidemii Covid-19. Artystka zaczęła snuć tezę o potrzebie bycia przygotowanym na najgorsze, z perspektywy człowieka będzie to brak dostępu do wody pitnej.
Pamela Leończyk jest reżyserką teatralną. Tematami które ją interesują są odmienność i oddanie głosu wykluczonym i zapomnianym. Artystka wychodzi poza ramy specyfiki teatru szukając środków wyrazu wśród sztuk wizualnych. Tworzywo jakim są aktorzy zamienia na materię martwą. Głównym bohaterem jej realizacji jest woda, a konkretniej wyobrażenia o niej wywołane sztucznie jako substytuty wspomnień. To światło nadaje jej właściwości i specyfikę. Jednym z elementów realizacji jest film przedstawiający topniejącą kostkę lodu. Proces zachodzi bardzo powoli, ale z perspektywy globalnej jednak za szybko. Filmowi towarzyszą zapisy rozmów z mieszkańcami Ustki i turystami o przyszłej formie świata bez wody. Odkrywamy jej bogactwo, gdy powoli ją tracimy i może stać się dla nas coraz bardziej destrukcyjna. Tereny nadmorskie mogą niebawem zostać zalane w wyniku topnienia lodowców, a wieczna zmarzlina uwolnić do atmosfery ogromne pokłady dwutlenku węgla i nieznanych patogenów.
Instalacji towarzyszą obiekty będące gipsowymi odlewami fragmentów ciała artystki pokrytymi brokatowym popiołem. Przypominają odlewy ciał ofiar wybuchu wulkanu w Pompejach przedstawiające pozy w momencie katastrofy. Artystka ukazuje podobne grymasy twarzy, ale w tym przypadku dodaje element estetyzacji. Projekcja morza z wymownym tekstem „Popatrz na twarz w tafli wody” zmusza do refleksji nad dalszym stanem naszej planety. Przestrzeń white-cube’a napełniona została opowieściami o wodzie, ale bez wody.
Biały szum jest cichym, jednostajnym dźwiękiem przestającym być słyszalnym przez swoją powtarzalność i częstotliwość występowania. Artystka porównuje go do procesu rozprzestrzeniania się wielokrotnie powielanej informacji o zagładzie związanej ze zmianami klimatycznymi. Informacje są tak często powtarzane przez naukowców w mediach, że w konsekwencji ludzie banalizują je i przestają słuchać. Topniejące lodowce są odległe. Stojąc na brzegu morza i parząc w dal dostrzegamy piękno zachodu słońca, a nie możliwość zalania w wyniku podnoszenia się poziomu oceanów.
Artystka zastanawia się czemu ludzkość wiedząc o katastrofie klimatycznej nie stara się jej zapobiec i nie myśli o przyszłości następnych pokoleń. Ludzie dążąc do rozwijania swoich zdolności i umiejętności, przekraczania kolejnych granic zapominają, że najważniejszą substancją jest woda, coś czego istnienie zawsze było oczywiste.
Realizacja Pameli Leończyk przypomina cykl prac Olafura Eliassona „Ice Watch” („Lodowy zegar”) polegający na ustawianiu w różnych miejscach publicznych ogromnych brył topniejącego lodu i oczekiwaniu na ich zniknięcie. Artystka pokazuje nam podobne projekcje, ale z komentarzem ludzi, których nadchodząca katastrofa najprawdopodobniej dotknie bezpośrednio.
Wydarzenie pod linkiem –> https://www.facebook.com/baltic.gallery.art/
